თარჯიმანი: გასაუბრების კითხვები და პასუხები
თარჯიმნის გასაუბრება საქართველოში თითქმის ყოველთვის სატესტო თარგმანით იწყება: ნოტარიული ან იურიდიული დოკუმენტის, ხელშეკრულების ან ტექნიკური ტექსტის ერთი-ორი გვერდით. შემდეგ ბიუროს ხელმძღვანელი ან რედაქტორი გკითხავთ ვადებზე, ტერმინოლოგიაზე, კონფიდენციალურობასა და იმაზე, როგორ ამოწმებთ საკუთარ ნამუშევარს.
როგორ მოვემზადოთ
- სატესტო თარგმანი ჩააბარეთ ისე, თითქოს ნამდვილი კლიენტისთვის იყოს: სუფთა ფორმატით, შემოწმებული ციფრებითა და სახელებით.
- წინასწარ შეადგინეთ თქვენი სამუშაო ენების წყვილები და იმ დარგების სია, რომლებშიც მართლა თავდაჯერებული ხართ.
- თან იქონიეთ ორი-სამი ნიმუში შესრულებული სამუშაოდან, საიდანაც კონფიდენციალური მონაცემები ამოღებულია.
- იცოდეთ, რამდენ გვერდს თარგმნით დღეში ხარისხის დაკარგვის გარეშე: ეს კითხვა თითქმის ყოველთვის ისმის.
- სინქრონულ თარგმანზე გასაუბრებისას მოემზადეთ მოკლე ჩანაწერის პირდაპირ თარგმნისთვის, ხშირად სწორედ ასე გამოცდიან.
დამწყები თარჯიმანი: კითხვები
კლიენტს რუსულენოვანი დაბადების მოწმობის ქართულად თარგმნა სჭირდება ოფიციალური წარდგენისთვის. როგორ მოიქცევით სახელებთან, ბეჭდებთან და ხელმოწერებთან?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, იცით თუ არა ოფიციალური დოკუმენტის თარგმნის ძირითადი წესები და რამდენად ყურადღებიანი ხართ დეტალებისადმი.
ნიმუში პასუხი
სახელებსა და გვარებს ზუსტად ისე დავწერდი, როგორც კლიენტის პირადობის დოკუმენტშია, ამიტომ ჯერ პასპორტის ასლს ვთხოვდი. ბეჭდებსა და ხელმოწერებს კვადრატულ ფრჩხილებში აღვნიშნავდი, მაგალითად [ბეჭედი: ...], [ხელმოწერა], და ბეჭდის ტექსტსაც ვთარგმნიდი, თუ იკითხება. თარიღებსა და ნომრებს ორჯერ შევადარებდი დედანს, რადგან ერთი ციფრის შეცდომაც კი დოკუმენტს გამოუსადეგარს ხდის.
ტექნიკურ ტექსტში ტერმინი შეგხვდათ, რომლის ქართული შესატყვისი არ იცით, ვადა კი დღეს საღამოს იწურება. რას გააკეთებთ?
რას ამოწმებენ: უნდათ ნახონ, როგორ ეძებთ ინფორმაციას და გამოიცნობთ თუ არა, ან დამალავთ თუ არა გაურკვევლობას.
ნიმუში პასუხი
ჯერ ვნახავდი, ხომ არ არის ტერმინი უკვე დამკვიდრებული ამ დარგის ქართულ სტანდარტებში, სახელმძღვანელოებსა თუ სამინისტროების ოფიციალურ დოკუმენტებში. შემდეგ შევადარებდი რამდენიმე ორენოვან წყაროს. თუ მაინც არ ვარ დარწმუნებული, საუკეთესო ვარიანტს გამოვიყენებდი, დედნის ტერმინს ფრჩხილებში დავტოვებდი და ჩაბარებისას რედაქტორს ან კლიენტს მოკლე შენიშვნით გავაფრთხილებდი.
როგორ ამოწმებთ საკუთარ თარგმანს, სანამ კლიენტს გაუგზავნით?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, გაქვთ თუ არა თვითშემოწმების სისტემა თუ ყველაფერს რედაქტორზე ტოვებთ.
ნიმუში პასუხი
მაქვს სამი ნაბიჯი. ჯერ თარგმანს დედანს ვადარებ აბზაც-აბზაც, რომ არაფერი გამომრჩეს. შემდეგ ტექსტს მხოლოდ ქართულად ვკითხულობ, თითქოს დედანი არ არსებობს, და ვასწორებ უხერხულ წინადადებებს. ბოლოს ცალკე ვამოწმებ ციფრებს, თარიღებს, საკუთარ სახელებსა და ფორმატირებას. თუ დრო მაქვს, ტექსტს რამდენიმე საათით ვდებ და მერე ვკითხულობ თავიდან.
თარჯიმანი: კითხვები
კლიენტი ითხოვს სარეკლამო ტექსტის სიტყვასიტყვით თარგმნას, თუმცა ქართულად ეს არაბუნებრივად ჟღერს. როგორ მოიქცევით?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა კლიენტთან პროფესიული აზრის დასაბუთება ისე, რომ ურთიერთობა არ გაფუჭდეს.
ნიმუში პასუხი
მოვამზადებდი ორ ვარიანტს: ერთს დედანთან ახლოს და მეორეს, რომელიც ქართველ მკითხველზე ბუნებრივად იმოქმედებს. თითოეულ გადაწყვეტილებას მოკლედ ავუხსნიდი, მაგალითად, რომ სიტყვათა თამაში ქართულად არ მუშაობს და ამიტომ სხვა სახე შევარჩიე. საბოლოო არჩევანს კლიენტს ვუტოვებ, მაგრამ ისე, რომ შედეგი ესმოდეს. ჩემს პრაქტიკაში ხშირად მეორე ვარიანტს ირჩევენ.
ხელშეკრულების თარგმნისას დედანში შეცდომას აღმოაჩენთ: თანხა ციფრებით და სიტყვებით ერთმანეთს არ ემთხვევა. რას გააკეთებთ?
რას ამოწმებენ: უნდათ გაიგონ, იცით თუ არა საზღვარი თარჯიმნის როლსა და დედნის „გასწორებას“ შორის.
ნიმუში პასუხი
დედანს თვითნებურად არ გავასწორებდი, რადგან თარგმანი დედნის ზუსტი ასახვა უნდა იყოს. ორივე მნიშვნელობას ისე ვთარგმნიდი, როგორც წერია, და კლიენტს დაუყოვნებლივ წერილობით ვაცნობებდი შეუსაბამობის შესახებ, ზუსტი ადგილის მითითებით. თუ კლიენტი შესწორებულ დედანს გამომიგზავნის, თარგმანს მის მიხედვით განვაახლებ. ასე ორივე მხარე დაცულია და პასუხისმგებლობაც ნათელია.
როგორ ინარჩუნებთ ტერმინების ერთგვაროვნებას კლიენტისთვის, რომელიც ყოველ თვეს ახალ დოკუმენტებს გიგზავნით?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, მუშაობთ თუ არა სისტემურად: ლექსიკონებით, თარგმანის მეხსიერებითა და კლიენტის შენიშვნების აღრიცხვით.
ნიმუში პასუხი
ყოველ მუდმივ კლიენტზე ცალკე ლექსიკონსა და თარგმანის მეხსიერებას ვინახავ. პირველივე პროექტის შემდეგ ვთხოვ, დაადასტურონ ძირითადი ტერმინები, განსაკუთრებით პროდუქტების და თანამდებობების დასახელებები. კლიენტის ყოველ შესწორებას მაშინვე ვამატებ ლექსიკონში, რომ მეორედ აღარ განმეორდეს. ასე ერთი წლის შემდეგაც კი ტექსტები ერთი ხელით ნათარგმნს ჰგავს.
უფროსი თარჯიმანი: კითხვები
დამწყები კოლეგის თარგმანს არედაქტირებთ და ბევრ შეცდომას ხედავთ. როგორ მისცემთ უკუკავშირს?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ მენტორობის უნარს და იმას, შეგიძლიათ თუ არა გუნდის ზრდა და არა მხოლოდ ტექსტის გასწორება.
ნიმუში პასუხი
შეცდომებს ვაჯგუფებ: რომელია აზრობრივი, რომელია ტერმინოლოგიური და რომელია სტილისტური. კოლეგასთან ვიწყებ იმით, რაც კარგად გამოუვიდა, მერე ორ-სამ მთავარ პრობლემას ვაჩვენებ კონკრეტული მაგალითებით და ვხსნი, რატომ არის ეს შეცდომა. ყველა მძიმით კრიტიკას არ ვუგზავნი. შემდეგ პროექტზე ვამოწმებ, გაითვალისწინა თუ არა შენიშვნები, და პროგრესს აუცილებლად ვაღნიშნავ.
სატენდერო დოკუმენტაცია, 300 გვერდი, ხუთ დღეში უნდა ითარგმნოს. როგორ გაანაწილებთ სამუშაოს რამდენიმე თარჯიმანზე ისე, რომ ტექსტი ერთგვაროვანი დარჩეს?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ პროექტის დაგეგმვისა და ხარისხის კონტროლის უნარს მჭიდრო ვადებში.
ნიმუში პასუხი
პირველ დღეს მე თვითონ გადავიკითხავდი დოკუმენტს, ამოვკრეფდი ძირითად ტერმინებს და ყველას ერთ საერთო ლექსიკონს მივცემდი. ნაწილებს თემატურად გავანაწილებდი: ტექნიკური სპეციფიკაცია ტექნიკურ თარჯიმანს, იურიდიული პირობები იურიდიულს. ყოველ საღამოს მზა ნაწილებს ვკრებდი და ვარედაქტირებდი, რომ ბოლო დღეს ყველაფერი ერთად არ დამხვედროდა. ბოლო დღე მხოლოდ საერთო წაკითხვასა და ფორმატირებას ეთმობა.
მოგვიყევით შემთხვევა, როცა თქვენს თარგმანს კლიენტმა ან მისმა იურისტმა შეცდომა უწოდა. როგორ მოიქეცით?
რას ამოწმებენ: უნდათ ნახონ, რამდენად მშვიდად იღებთ კრიტიკას და შეგიძლიათ თუ არა პოზიციის დაცვა ან შეცდომის აღიარება.
ნიმუში პასუხი
ერთხელ იურისტმა მითხრა, რომ ერთ-ერთი ტერმინი არასწორად ვთარგმნე. ჯერ ყურადღებით მოვუსმინე და ვთხოვე, ეჩვენებინა კონკრეტული ადგილი. შევამოწმე წყაროები და აღმოჩნდა, რომ ჩემი ვარიანტი კანონმდებლობაში გამოყენებულ ტერმინს ემთხვეოდა, მაგრამ კლიენტის შიდა დოკუმენტებში სხვა სიტყვა იყო დამკვიდრებული. ავუხსენი ორივე მხარე, მათი ვარიანტი შევიტანე ლექსიკონში და თარგმანი იმავე დღეს განვაახლე.
სინქრონული თარჯიმანი: კითხვები
თბილისში ერთ კვირაში საერთაშორისო ფორუმია თქვენთვის უცნობ თემაზე. როგორ მოემზადებით?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, რამდენად სისტემურად ემზადებით და რამდენად აქტიურად ითხოვთ მასალებს ორგანიზატორისგან.
ნიმუში პასუხი
პირველივე დღეს ორგანიზატორს ვთხოვ პროგრამას, მომხსენებლების სიას, პრეზენტაციებსა და წინა წლების მასალებს. ვკითხულობ თემის საბაზისო სტატიებს ორივე ენაზე და ვადგენ მოკლე ლექსიკონს, რომელსაც ჯიხურში თან ვიქონიებ. ვუსმენ მომხსენებლების ჩანაწერებს, რომ მათ აქცენტსა და ტემპს შევეჩვიო. წყვილში მომუშავე კოლეგასთან ლექსიკონს წინასწარ ვაზიარებთ, რომ ტერმინები ერთნაირად ვთარგმნოთ.
მომხსენებელი ძალიან სწრაფად კითხულობს ტექსტს, რომელიც წინასწარ არ მოგცეს. რას აკეთებთ ჯიხურში?
რას ამოწმებენ: უნდათ ნახონ, შეგიძლიათ თუ არა სტრესში აზრის შენარჩუნება და იცით თუ არა შეკუმშვის ტექნიკა.
ნიმუში პასუხი
ყველა სიტყვის თარგმნას არ ვცდილობ: ვინარჩუნებ მთავარ აზრს, ციფრებს, სახელებსა და დასკვნებს, მეორეხარისხოვან დეტალებს კი ვკუმშავ. კოლეგა მიწერს ციფრებსა და სახელებს. თუ ტემპი ისეთია, რომ აზრი იკარგება, შესვენებისას ტექნიკურ ჯგუფს ან მოდერატორს ვთხოვ, მომხსენებელს შეახსენონ ნელა საუბარი და ტექსტის ასლი მოგვცენ. ჯიხურიდან ხმამაღლა ჩივილს არასდროს ვაკეთებ.
მოლაპარაკებებზე თანმიმდევრულ თარგმანს აწარმოებთ და ერთ-ერთი მხარე გთხოვთ, მისი სიტყვები „ცოტა შეარბილოთ“. როგორ მოიქცევით?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ პროფესიულ ეთიკას: მიუკერძოებლობასა და სიზუსტეს მაშინაც, როცა დამკვეთზე ზეწოლა გაქვთ.
ნიმუში პასუხი
თავაზიანად ავუხსნიდი, რომ ჩემი მოვალეობა ზუსტი თარგმანია და შინაარსს ვერ შევცვლი, თორემ ორივე მხარე ნდობას დაკარგავს. ტონს, რა თქმა უნდა, ვინარჩუნებ პროფესიულს და უხეშ სიტყვებს გამძაფრებით არ გადმოვცემ. თუ სურს, რომ ნათქვამი რბილად ჟღერდეს, შევთავაზებდი, თვითონ გადააფორმულიროს, და ახალ ვერსიას ზუსტად ვთარგმნიდი. ასე მის ინტერესსაც ვიცავ და ჩემს ნეიტრალიტეტსაც.
სხვა პროფესიების კითხვები
მზად ხართ გასაუბრებისთვის?
მოძებნეთ შესაფერისი ვაკანსია და გაგზავნეთ CV რამდენიმე წუთში.

