ბუღალტერია & აუდიტი: გასაუბრების კითხვები და პასუხები
ბუღალტრის გასაუბრება საქართველოში ხშირად პრაქტიკულ ტესტს მოიცავს: გატარებების შედგენას, დღგ-ის გამოთვლას ან Excel-ში მცირე ანგარიშის მომზადებას. გკითხავენ rs.ge-სთან და ბუღალტრულ პროგრამებთან მუშაობის გამოცდილებაზე, ხოლო აუდიტორულ კომპანიებსა და უფროს პოზიციებზე ამოწმებენ IFRS-ის ცოდნას და ინგლისურ ენას.
როგორ მოვემზადოთ
- გაიმეორეთ ძირითადი გატარებები: შესყიდვა, რეალიზაცია, ხელფასი, ცვეთა და ავანსები.
- Excel-ში ივარჯიშეთ VLOOKUP/XLOOKUP-ზე, Pivot ცხრილებზე და SUMIFS-ზე: ტესტებში ხშირად გვხვდება.
- იცოდეთ, რომელ ბუღალტრულ პროგრამაში გიმუშავიათ და რა მოცულობით: პირველადი დოკუმენტები, ხელფასი თუ სრული ციკლი.
- ყოველ პასუხში აჩვენეთ სიზუსტე და კონფიდენციალურობა: ეს ბუღალტრისთვის მთავარი თვისებებია.
უმცროსი ბუღალტერი: კითხვები
კომპანიამ საქონელი 1 180 ლარად შეიძინა დღგ-ის ჩათვლით. როგორ გაატარებთ ამ ოპერაციას?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ორმაგი ჩანაწერისა და დღგ-ის საბაზისო ცოდნას.
ნიმუში პასუხი
საქართველოში დღგ-ის სტანდარტული განაკვეთი 18%-ია, ამიტომ 1 180 ლარიდან 1 000 ლარი საქონლის ღირებულებაა, 180 ლარი კი დღგ. თუ კომპანია დღგ-ის გადამხდელია და ანგარიშ-ფაქტურა სწორად არის გამოწერილი, სასაქონლო მარაგს დავდებეტავდი 1 000 ლარით, ჩასათვლელ დღგ-ს 180 ლარით, ხოლო მომწოდებლის ვალდებულებას დავკრედიტავდი 1 180 ლარით. გადახდისას ვალდებულება დაიდებეტება და საბანკო ანგარიში დაიკრედიტება. ასევე შევამოწმებდი, რომ ანგარიშ-ფაქტურა rs.ge-ზე დადასტურებულია.
ბანკის ამონაწერი და ბუღალტრული ნაშთი თვის ბოლოს არ ემთხვევა. როგორ მოძებნით სხვაობას?
რას ამოწმებენ: შედარება-შეჯერება უმცროსი ბუღალტრის ყოველდღიური საქმეა, ამიტომ ამოწმებენ სისტემურობას.
ნიმუში პასუხი
ჯერ შევამოწმებდი, ორივე ნაშთი ერთი და იმავე თარიღით არის თუ არა აღებული და თვის დასაწყისის ნაშთები ემთხვევა თუ არა. შემდეგ ოპერაციებს სათითაოდ შევადარებდი: ხშირად სხვაობა საბანკო საკომისიოა, რომელიც ჯერ არ გატარებულა, თვის ბოლოს გაგზავნილი გადახდა ან ორჯერ შეყვანილი ოპერაცია. თუ სხვაობა ცხრაზე იყოფა, შეიძლება ციფრები ადგილებშია გადასმული. ყველა ნაპოვნ მიზეზს ჩავიწერდი შეჯერების აქტში და საჭირო გატარებებს იმავე დღეს გავაკეთებდი.
რატომ აირჩიეთ ბუღალტერია და სად ხედავთ თავს სამ წელიწადში?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ მოტივაციას და იმას, აპირებთ თუ არა პროფესიაში განვითარებას.
ნიმუში პასუხი
ბუღალტერია ავირჩიე, რადგან მომწონს, როცა ციფრები ლოგიკურად ერთმანეთს ემთხვევა და ზუსტად ვიცი, რა ხდება კომპანიის ფინანსებში. სწავლის დროს ერთ მცირე კომპანიაში სტაჟირება გავიარე და მივხვდი, რამდენად მნიშვნელოვანია ბუღალტრის სიზუსტე ბიზნესისთვის. სამ წელიწადში მინდა ვიყო უფროსი ბუღალტერი, რომელიც საგადასახადო დეკლარაციებს დამოუკიდებლად ამზადებს. ამისთვის ვგეგმავ ACCA-ს პირველი გამოცდების ჩაბარებას და IFRS-ის სიღრმისეულად შესწავლას.
უფროსი ბუღალტერი / საგადასახადო სპეციალისტი: კითხვები
ახსენით, როგორ მუშაობს მოგების გადასახადი საქართველოში და როდის წარმოიშობა გადასახდელი თანხა.
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ქართული საგადასახადო სისტემის ძირითადი პრინციპების ცოდნას.
ნიმუში პასუხი
საქართველოში მოქმედებს ე.წ. ესტონური მოდელი: კომპანია მოგების გადასახადს არ იხდის, სანამ მოგება კომპანიაში რჩება და რეინვესტირდება. გადასახადი წარმოიშობა, როცა მოგება ნაწილდება, მაგალითად დივიდენდის გაცემისას, და ასევე ზოგიერთ სხვა შემთხვევაში, როგორიცაა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაუკავშირებელი ხარჯი ან უსასყიდლო მიწოდება. ამიტომ ხარჯების დოკუმენტირებას დიდ ყურადღებას ვაქცევ, რომ ისინი ეკონომიკურ საქმიანობასთან კავშირს ადასტურებდეს. კონკრეტულ შემთხვევებში ყოველთვის ვამოწმებ საგადასახადო კოდექსის მოქმედ რედაქციას.
დეკლარაციის წარდგენის შემდეგ აღმოაჩინეთ, რომ შეცდომა დაუშვით. რას გააკეთებთ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ პასუხისმგებლობას და იმას, მალავთ თუ არა შეცდომებს, რომლებიც კომპანიას ჯარიმად დაუჯდება.
ნიმუში პასუხი
ჯერ ზუსტად დავადგენდი შეცდომის მასშტაბს: რომელი პერიოდი და რა თანხა ეხება და გადასახადი გაიზარდა თუ შემცირდა. მაშინვე ვაცნობებდი მთავარ ბუღალტერს ან ფინანსურ დირექტორს და დავასახელებდი, რა ღირს გასწორება და რა რისკი აქვს გადადებას. შემდეგ rs.ge-ზე დაზუსტებულ დეკლარაციას წარვადგენდი, რადგან რაც უფრო ადრე სწორდება შეცდომა, მით ნაკლებია საურავის თანხა. ბოლოს გავაანალიზებდი მიზეზს და შემოწმების ნაბიჯს დავამატებდი, რომ იგივე არ განმეორდეს.
მოგვიყევით, როგორ დააჩქარეთ ან გააუმჯობესეთ თვის დახურვის პროცესი.
რას ამოწმებენ: უფროსი ბუღალტრისგან ელიან არა მხოლოდ შესრულებას, არამედ პროცესების გაუმჯობესებასაც.
ნიმუში პასუხი
წინა სამსახურში თვის დახურვას 12 სამუშაო დღე სჭირდებოდა, რადგან პირველადი დოკუმენტები ფილიალებიდან გვიან მოდიოდა. შევადგინე დახურვის კალენდარი თითოეული ნაბიჯისთვის პასუხისმგებელი პირითა და ვადით და ფილიალებს დოკუმენტების მოწოდების ვადა თვის მესამე დღემდე დავუწესეთ. ბანკის ამონაწერების იმპორტი და ზოგიერთი რეგულარული გატარება ავტომატიზაციით გადავწყვიტეთ. ოთხ თვეში დახურვის დრო ექვს სამუშაო დღემდე შემცირდა და მენეჯმენტი ანგარიშებს გაცილებით ადრე იღებდა.
მთავარი ბუღალტერი / აუდიტის მენეჯერი: კითხვები
კომპანია პირველად ამზადებს IFRS-ის მიხედვით ანგარიშგებას. როგორ დაგეგმავთ გადასვლას?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ IFRS-ის პრაქტიკულ ცოდნას და დიდი პროექტის დაგეგმვის უნარს.
ნიმუში პასუხი
ჯერ გავაანალიზებდი, სად განსხვავდება კომპანიის არსებული სააღრიცხვო პრაქტიკა IFRS-ისგან: ხშირად ეს ეხება ძირითადი საშუალებების შეფასებას, იჯარას, მოსალოდნელ საკრედიტო ზარალს და შემოსავლის აღიარებას. შემდეგ შევადგენდი სააღრიცხვო პოლიტიკას და გადასვლის თარიღისთვის საწყის ბალანსს IFRS 1-ის მოთხოვნებით. გუნდს მოვამზადებდი ახალი წესებისთვის და ბუღალტრულ პროგრამაში საჭირო ცვლილებებს შევიტანდი. აუდიტორს პროცესში ადრეულ ეტაპზევე ჩავრთავდი, რომ ბოლოს მოულოდნელი შენიშვნები არ მივიღოთ.
აუდიტის დროს ხვდებით, რომ კლიენტის მენეჯმენტი შემოსავალს ადრე აღიარებს, ვიდრე უნდა. როგორ მოიქცევით?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ პროფესიულ სკეპტიციზმს, დამოუკიდებლობას და კლიენტთან რთული საუბრის უნარს.
ნიმუში პასუხი
ჯერ დავადგენდი, რა მოცულობისაა პრობლემა: რამდენ ხელშეკრულებას ეხება და არსებითია თუ არა თანხა ანგარიშგებისთვის. შემდეგ დამატებით მტკიცებულებებს შევაგროვებდი: ხელშეკრულების პირობებს, მიწოდების დოკუმენტებს და პერიოდის შემდეგ მომხდარ დაბრუნებებს. კლიენტის ფინანსურ დირექტორს ფაქტებით წარვუდგენდი მიგნებას და შევთავაზებდი გასწორებას. თუ მენეჯმენტი უარს იტყვის და თანხა არსებითია, საკითხს აუდიტის პარტნიორთან განვიხილავდი, რადგან ეს აუდიტორულ დასკვნაზე აისახება.
როგორ მართავთ ბუღალტერიის გუნდს წლის ბოლოს, როცა დატვირთვა ორმაგდება?
რას ამოწმებენ: მთავარ ბუღალტერს გუნდის დაგეგმვა და დაცვა ევალება, ამიტომ ამოწმებენ მენეჯერულ უნარებს.
ნიმუში პასუხი
წლის ბოლოს დატვირთვა მოულოდნელი არ არის, ამიტომ მზადებას ოქტომბრიდან ვიწყებ: ვაგროვებ შეჯერების აქტებს, ვამოწმებ ინვენტარიზაციის გეგმას და ვასრულებ იმას, რისი გაკეთებაც ადრე შეიძლება. დეკემბერ-იანვარში გუნდის შვებულებებს წინასწარ ვუთანხმდები და დავალებებს ვანაწილებ ძლიერი მხარეების მიხედვით. ყოველდღიურად მოკლე შეხვედრაზე ვამოწმებთ, სად ვართ, და თუ ვინმე გადატვირთულია, დავალებას ვანაწილებ. ზეგანაკვეთურ სამუშაოს ვცდილობ მინიმუმამდე დავიყვანო და, თუ მაინც საჭიროა, სამართლიანად ვანაზღაურებ.
ფინანსური დირექტორი (CFO): კითხვები
კომპანიას სამ თვეში ფულადი სახსრების დეფიციტი ემუქრება. რა ნაბიჯებს გადადგამთ?
რას ამოწმებენ: CFO-ს მთავარი პასუხისმგებლობა ლიკვიდობაა, ამიტომ ამოწმებენ კრიზისის მართვის უნარს.
ნიმუში პასუხი
ჯერ 13-კვირიან ფულადი ნაკადების პროგნოზს შევადგენდი, რომ ზუსტად ვიცოდე, როდის და რა თანხა გვაკლდება. შემდეგ სამ მიმართულებით ვიმუშავებდი: დებიტორული დავალიანების ამოღების დაჩქარება, მომწოდებლებთან გადახდის ვადების გადაწევაზე მოლაპარაკება და არაკრიტიკული ხარჯებისა და ინვესტიციების გადადება. პარალელურად ბანკებთან დავიწყებდი საუბარს საკრედიტო ხაზზე, რადგან ბანკი კრიზისამდე უფრო ადვილად გასცემს სესხს. დირექტორთა საბჭოს გულწრფელად ვაცნობებდი სიტუაციას და ყოველკვირეულად ვაწვდიდი განახლებულ პროგნოზს.
როგორ დაეხმარებით აღმასრულებელ დირექტორს, გადაწყვიტოს, ღირს თუ არა ბათუმში ახალი ფილიალის გახსნა?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა ფინანსური მოდელით სტრატეგიული გადაწყვეტილების მხარდაჭერა.
ნიმუში პასუხი
მოვამზადებდი ფინანსურ მოდელს საწყისი ინვესტიციით, ყოველთვიური ხარჯებით და შემოსავლის სამი სცენარით: პესიმისტური, საბაზო და ოპტიმისტური. ბათუმისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სეზონურობა, რადგან ზაფხულსა და ზამთარში მოთხოვნა ძალიან განსხვავდება. მოდელიდან გამოვთვლიდი ანაზღაურების ვადას, NPV-ს და იმ მინიმალურ გაყიდვებს, რომლითაც ფილიალი ზარალზე არ იქნება. დირექტორს მხოლოდ ციფრებს კი არ მივაწვდიდი, არამედ ძირითად რისკებს და იმ მაჩვენებლებს, რომლითაც პირველ ექვს თვეში შევამოწმებთ, სწორი იყო თუ არა გადაწყვეტილება.
მოგვიყევით შემთხვევაზე, როცა ხელმძღვანელობას ისეთ ხარჯზე უთხარით უარი, რომელიც მათ ძალიან სურდათ.
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა კომპანიის ფინანსური ინტერესების დაცვა ზეწოლის პირობებში.
ნიმუში პასუხი
წინა კომპანიაში მენეჯმენტს სურდა ძვირადღირებული ERP სისტემის შეძენა, რადგან კონკურენტი უკვე იყენებდა. ანალიზმა აჩვენა, რომ დანერგვის სრული ღირებულება ბიუჯეტში გათვლილზე სამჯერ მეტი იქნებოდა და ჩვენი ზომის კომპანიას ფუნქციების ნახევარი არ სჭირდებოდა. უბრალოდ უარი არ მითქვამს: ალტერნატივა შევთავაზე, უფრო მარტივი სისტემა ეტაპობრივი დანერგვით, და ორივე ვარიანტის ხუთწლიანი ღირებულება შევადარე. მენეჯმენტმა ჩემი წინადადება მიიღო, ხოლო დაზოგილი თანხა გაყიდვების გაფართოებას მოხმარდა.
სხვა პროფესიების კითხვები
მზად ხართ გასაუბრებისთვის?
მოძებნეთ შესაფერისი ვაკანსია და გაგზავნეთ CV რამდენიმე წუთში.

