IT ტექნოლოგიები · 12 კითხვა

პროგრამული უზრუნველყოფა & IT: გასაუბრების კითხვები და პასუხები

დეველოპერის შერჩევა საქართველოში ჩვეულებრივ რამდენიმე ეტაპად მიმდინარეობს: მოკლე საუბარი HR-თან, სატესტო დავალება ან ონლაინ კოდინგი და ტექნიკური ინტერვიუ გუნდის ლიდთან. ბანკებსა და დიდ პროდუქტულ კომპანიებში ხშირად ემატება სისტემის დიზაინის ეტაპი, ხოლო საერთაშორისო გუნდებთან გასაუბრება შეიძლება სრულად ინგლისურად ჩატარდეს.

როგორ მოვემზადოთ

  • სატესტო დავალება ისე ჩააბარეთ, როგორც რეალური პროექტი: README, ტესტები და მოკლე ახსნა, რა გადაწყვეტილებები მიიღეთ და რატომ.
  • ლაივ-კოდინგისას ხმამაღლა იფიქრეთ: ინტერვიუერისთვის თქვენი მსჯელობა ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც საბოლოო კოდი.
  • მოამზადეთ ორი-სამი პროექტის ისტორია: რა პრობლემა იყო, რა იყო თქვენი წვლილი და რა შედეგი მიიღეთ ციფრებში.
  • გაეცანით კომპანიის პროდუქტს და სტეკს: ვაკანსიაში მითითებული ტექნოლოგიების საბაზისო კითხვებზე პასუხი უნდა იცოდეთ.
  • ხელფასის მოლოდინი წინასწარ განსაზღვრეთ ლარში ან დოლარში და იცოდეთ, „ხელზე“ თანხას გულისხმობთ თუ დაბეგვრამდე.

უმცროსი დეველოპერი (Junior): კითხვები

რა განსხვავებაა მასივსა და ჰეშ-ცხრილს (map) შორის და როდის რომელს აირჩევდით?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ მონაცემთა სტრუქტურების საბაზისო ცოდნას და იმას, ფიქრობთ თუ არა შესრულების სიჩქარეზე.

ნიმუში პასუხი

მასივი ელემენტებს თანმიმდევრობით ინახავს და ინდექსით წვდომა სწრაფია, მაგრამ მნიშვნელობის მოძებნა მთლიანი სიის გავლას მოითხოვს. ჰეშ-ცხრილი გასაღებით ეძებს და საშუალოდ მუდმივ დროში პოულობს ჩანაწერს. ამიტომ მასივს ვიყენებ, როცა თანმიმდევრობა მნიშვნელოვანია ან მონაცემებს რიგრიგობით ვამუშავებ, ხოლო ჰეშ-ცხრილს — როცა ხშირად მჭირდება ჩანაწერის პოვნა ID-ით, მაგალითად მომხმარებლის მონაცემების ქეშირებისას.

მიიღეთ დავალება, რომლის გაკეთებაც არ იცით, ხოლო ლიდი შვებულებაშია. რას გააკეთებთ?

რას ამოწმებენ: უნდათ ნახონ, რამდენად დამოუკიდებლად სწავლობთ და როდის ითხოვთ დახმარებას.

ნიმუში პასუხი

ჯერ დავალებას პატარა ნაწილებად დავყოფდი და გავარკვევდი, კონკრეტულად რომელი ნაწილი არ ვიცი. შემდეგ ვნახავდი პროექტის არსებულ კოდს, დოკუმენტაციას და მსგავს ამოცანებს, რომლებიც უკვე გადაჭრილია. თუ ერთ-ორ საათში წინ ვერ წავიწევდი, გუნდის სხვა წევრს მივწერდი კონკრეტული კითხვით და ვაჩვენებდი, რა ვცადე. დროს არ დავკარგავდი ჩუმად ჯდომით, რადგან ვადა მთელ გუნდს ეხება.

მოგვიყევით პროექტზე, რომელიც დამოუკიდებლად შექმენით. რა იყო ყველაზე რთული?

რას ამოწმებენ: კომერციული გამოცდილების გარეშე კანდიდატის მოტივაციასა და პრობლემების გადაჭრის უნარს პირადი პროექტით აფასებენ.

ნიმუში პასუხი

სწავლის დროს შევქმენი ვებ-აპლიკაცია, სადაც სტუდენტებს შეუძლიათ ნახმარი წიგნების გაცვლა, React-ით და Node.js-ით. ყველაზე რთული აღმოჩნდა ავტორიზაცია და იმის უზრუნველყოფა, რომ მომხმარებელმა მხოლოდ საკუთარი განცხადებები შეცვალოს. რამდენიმე ჯერ ხელახლა გადავწერე ეს ნაწილი, სანამ ტოკენების მუშაობის პრინციპი ბოლომდე არ გავიგე. ამ პროექტმა მასწავლა, რომ უსაფრთხოებაზე თავიდანვე უნდა იფიქრო და არა ბოლოს.

მიდ დეველოპერი (Mid-Level): კითხვები

API-ის ერთ-ერთი endpoint პროდაქშენზე უცებ ნელა მუშაობს. როგორ მოძებნით მიზეზს?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, გაქვთ თუ არა პრობლემის დიაგნოსტიკის სისტემური მიდგომა და არა მხოლოდ ვარაუდები.

ნიმუში პასუხი

ჯერ მონიტორინგსა და ლოგებში ვნახავდი, როდიდან დაიწყო შენელება და დაემთხვა თუ არა ბოლო რელიზს ან ტრაფიკის ზრდას. შემდეგ მოთხოვნის დროს ნაწილებად დავყოფდი: მონაცემთა ბაზა, გარე სერვისები და თავად კოდი. ხშირად მიზეზი ახალი SQL მოთხოვნაა ინდექსის გარეშე ან N+1 პრობლემა, ამიტომ EXPLAIN-ით შევამოწმებდი მოთხოვნის გეგმას. გამოსწორების შემდეგ მეტრიკებს შევადარებდი, რომ დავრწმუნდე, დრო ნამდვილად დაბრუნდა ნორმაზე.

რას აქცევთ ყურადღებას, როცა კოლეგის pull request-ს ამოწმებთ?

რას ამოწმებენ: მიდ დონეზე კოდის რევიუ ყოველდღიური საქმეა, ამიტომ ამოწმებენ ხარისხის გაგებას და კომუნიკაციის ტონს.

ნიმუში პასუხი

ჯერ ვამოწმებ, აკეთებს თუ არა კოდი იმას, რასაც დავალება ითხოვს, და გათვალისწინებულია თუ არა სასაზღვრო შემთხვევები და შეცდომები. შემდეგ ვუყურებ წაკითხვადობას, ტესტებს და იმას, ხომ არ ქმნის ცვლილება უსაფრთხოების ან შესრულების პრობლემას. სტილის წვრილმანებს ლინტერს ვანდობ და კომენტარებში მათზე დროს არ ვხარჯავ. შენიშვნებს კითხვის ფორმით ვწერ, მაგალითად „რა მოხდება, თუ სია ცარიელია?“, რომ საუბარი კოდზე იყოს და არა ადამიანზე.

მოგვიყევით შემთხვევაზე, როცა თქვენი ცვლილების გამო პროდაქშენზე შეცდომა მოხდა.

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, აღიარებთ თუ არა შეცდომას და რა დასკვნები გამოაქვთ მისგან.

ნიმუში პასუხი

ერთხელ თარიღების ფორმატირება შევცვალე და არ გავითვალისწინე, რომ მობილური აპლიკაციის ძველი ვერსია ძველ ფორმატს ელოდა, ამიტომ ნაწილ მომხმარებლებს შეკვეთების ისტორია აღარ უჩანდათ. როგორც კი შევამჩნიე, ცვლილება დავაბრუნე და გუნდს ვაცნობე, რა მოხდა. შემდეგ API-ში ვერსიონირება დავამატეთ და ძველი კლიენტებისთვის ტესტი დავწერეთ. მას შემდეგ ყოველთვის ვამოწმებ, ვინ იყენებს იმ მონაცემებს, რომელსაც ვცვლი.

სენიორ დეველოპერი (Senior): კითხვები

დააპროექტეთ ბმულების დამოკლების სერვისი, რომელიც დღეში მილიონობით გადასვლას ამუშავებს.

რას ამოწმებენ: სისტემის დიზაინის კითხვით ამოწმებენ, ფიქრობთ თუ არა მასშტაბზე, კომპრომისებსა და მოთხოვნების დაზუსტებაზე.

ნიმუში პასუხი

ჯერ მოთხოვნებს დავაზუსტებდი: რამდენი ახალი ბმული იქმნება, რამდენ ხანს ინახება და გვჭირდება თუ არა სტატისტიკა. წაკითხვა ჩაწერაზე ბევრად ხშირია, ამიტომ მოკლე კოდს უნიკალური ID-დან გენერირებულ base62 სტრიქონად შევინახავდი, ხოლო გადამისამართებას Redis-ის ქეშიდან მოვემსახურებოდი. სტატისტიკას რიგის გავლით ასინქრონულად ჩავწერდი, რომ გადასვლა არ შენელდეს. ბოლოს ვისაუბრებდი იმაზე, რა მოხდება ქეშის გათიშვისას და როგორ დავიცავთ სერვისს ბოროტად გამოყენებისგან.

ბიზნესს ფუნქცია ორ კვირაში უნდა, თქვენი შეფასებით კი ხარისხიანად ერთ თვეს მოითხოვს. როგორ მოიქცევით?

რას ამოწმებენ: სენიორისგან ელიან, რომ ტექნიკურ რისკებს ბიზნესის ენაზე აუხსნის და გამოსავალს შესთავაზებს.

ნიმუში პასუხი

უბრალოდ „არა“-ს არ ვიტყოდი. პროდუქტის მენეჯერთან ერთად გავარკვევდი, რომელი ნაწილია ორ კვირაში აუცილებელი და რომელი შეიძლება მეორე ეტაპზე გადავიდეს. ხშირად შესაძლებელია მინიმალური ვერსიის გაშვება feature flag-ით და ნაკლებად კრიტიკული ნაწილების შემდეგ დამატება. თუ მაინც ყველაფერი მოკლე ვადაში სჭირდებათ, წერილობით აღვწერდი რისკებს და შემდეგი სპრინტისთვის ტექნიკური ვალის გასწორებას დავგეგმავდი.

როგორ ეხმარებით უმცროს დეველოპერებს ზრდაში?

რას ამოწმებენ: სენიორის როლი გუნდის განვითარებასაც მოიცავს, ამიტომ ამოწმებენ მენტორობის პრაქტიკულ გამოცდილებას.

ნიმუში პასუხი

ახალ კოლეგას პირველ კვირებში ისეთ დავალებებს ვაძლევ, რომლებიც მთელ სისტემას ეხება, მაგრამ რისკი დაბალია, რომ კოდის ბაზა სწრაფად გაიცნოს. კვირაში ერთხელ მოკლე შეხვედრა გვაქვს, სადაც მის კითხვებს ვარჩევთ. რევიუში მზა გამოსავალს კი არ ვწერ, არამედ მიმართულებას ვაძლევ, რომ თავად მივიდეს პასუხამდე. ჩემს წინა გუნდში ორი ჯუნიორი ერთ წელიწადში მიდ დონემდე გაიზარდა და ახლა თვითონ ატარებენ რევიუს.

ტექ ლიდი / მთავარი არქიტექტორი / VP: კითხვები

როგორ გადაწყვეტთ, დაიშალოს თუ არა მონოლითი მიკროსერვისებად?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, არქიტექტურულ გადაწყვეტილებებს მოდის გამო იღებთ თუ ბიზნესის რეალური საჭიროებით.

ნიმუში პასუხი

ჯერ ვიკითხავდი, რა პრობლემას ვაგვარებთ: ნელ რელიზებს, გუნდებს შორის კონფლიქტებს თუ სისტემის კონკრეტული ნაწილის მასშტაბირებას. ხშირად საკმარისია მონოლითის შიგნით საზღვრების გამკაცრება და მოდულური სტრუქტურა. თუ რომელიმე ნაწილს სხვა დატვირთვა და ცალკე გუნდი აქვს, მხოლოდ მას გამოვყოფდი სერვისად და შევაფასებდი, როგორ შეიცვალა მიწოდების სიჩქარე. მიკროსერვისები მონიტორინგსა და DevOps-ზე დიდ ხარჯს მოითხოვს, ამიტომ ამ ფასს გუნდისა და ბიზნესისთვის წინასწარ ვაჩვენებდი.

როგორ აიყვანთ ხუთ ინჟინერს სამ თვეში ისე, რომ ხარისხი არ დაეცეს?

რას ამოწმებენ: ხელმძღვანელის დონეზე გუნდის შექმნა მთავარი პასუხისმგებლობაა, ამიტომ ამოწმებენ დაქირავების პროცესის აწყობის უნარს.

ნიმუში პასუხი

ჯერ თითოეული პოზიციისთვის მკაფიო პროფილს ჩამოვაყალიბებდი და HR-თან ერთად ერთიან ინტერვიუს პროცესს შევადგენდით, შეფასების ცხრილით. თბილისის ბაზარზე ძლიერი ინჟინრები ხშირად აქტიურად არ ეძებენ სამსახურს, ამიტომ გუნდის რეკომენდაციებს, მითაპებსა და ტექნიკურ სტატიებს გამოვიყენებდი. ინტერვიუერებს მოვამზადებდი, რომ ყველა კანდიდატი ერთი სტანდარტით შეფასდეს, და პროცესს ორ კვირაში დავასრულებდი, რომ კარგი კანდიდატები სხვა შეთავაზებებზე არ დავკარგოთ. ონბორდინგსაც წინასწარ დავგეგმავდი, რადგან ხუთი ახალი ადამიანი გუნდის ტემპს დროებით ანელებს.

მოგვიყევით შემთხვევაზე, როცა ხელმძღვანელობას ტექნიკური ვალის გასწორებაში ინვესტიცია დაარწმუნეთ.

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა ტექნიკური პრობლემის ბიზნესის ენაზე თარგმნა და მხარდაჭერის მოპოვება.

ნიმუში პასუხი

წინა კომპანიაში გადახდების მოდული ისე იყო დაწერილი, რომ ყოველი ცვლილება ორ კვირას მოითხოვდა და ხშირად ინციდენტებს იწვევდა. დირექტორს ტექნიკური ტერმინებით არ ველაპარაკე: ვაჩვენე, რამდენი საათი დავკარგეთ ბოლო ექვს თვეში, რამდენი ინციდენტი იყო და რომელი ბიზნეს-ინიციატივა დაგვიანდა ამის გამო. შევთავაზე ორი სპრინტის 30% ამ მოდულს დავუთმოთ და შედეგი ციფრებით გავზომოთ. სამი თვის შემდეგ ცვლილების დრო ორი კვირიდან სამ დღემდე შემცირდა, რის შემდეგაც ასეთ სამუშაოს რეგულარული ბიუჯეტი გამოეყო.

სხვა პროფესიების კითხვები

მზად ხართ გასაუბრებისთვის?

მოძებნეთ შესაფერისი ვაკანსია და გაგზავნეთ CV რამდენიმე წუთში.