IT ტექნოლოგიები · 12 კითხვა

ქლაუდ არქიტექტურა და სისტემური ინჟინერია: გასაუბრების კითხვები და პასუხები

ქლაუდ და სისტემური ინჟინრის გასაუბრება საქართველოში ჩვეულებრივ ტექნიკური ინტერვიუთი მიმდინარეობს, სადაც Linux-ზე, ქსელებზე და AWS-ზე, Azure-ზე ან GCP-ზე გეკითხებიან, ზოგჯერ კი პრაქტიკულ დავალებას გაძლევენ, მაგალითად Terraform-ით ინფრასტრუქტურის აწყობას. არქიტექტორის პოზიციაზე მთავარი ნაწილია სისტემის დიზაინის სესია დაფაზე, სადაც ხარჯს, უსაფრთხოებასა და მდგრადობას ერთად განიხილავენ.

როგორ მოვემზადოთ

  • გაიმეორეთ ქსელის საფუძვლები: DNS, TCP/IP, ქვექსელები, მარშრუტიზაცია და load balancer-ის მუშაობის პრინციპი.
  • სერტიფიკატი, მაგალითად AWS Solutions Architect Associate, კარგი დამატებაა, მაგრამ მოამზადეთ რეალური პროექტის მაგალითიც.
  • სისტემის დიზაინის კითხვაზე ჯერ დაზუსტებითი კითხვები დასვით: დატვირთვა, მომხმარებლების რაოდენობა, ბიუჯეტი და დასაშვები შეფერხების დრო.
  • იყავით მზად, ისაუბროთ ინციდენტზე, რომელშიც მონაწილეობდით: რა მოხდა, როგორ აღადგინეთ და რა შეცვალეთ შემდეგ.

უმცროსი ქლაუდ / სისტემური ადმინისტრატორი: კითხვები

მომხმარებლები ამბობენ, რომ ვებსაიტი არ იხსნება. რა თანმიმდევრობით შეამოწმებთ პრობლემას?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ პრობლემის სისტემურად, ფენა-ფენა ძიების უნარს.

ნიმუში პასუხი

ჯერ დავადასტურებდი, პრობლემა ყველასთანაა თუ მხოლოდ ზოგიერთთან, და რას ხედავენ: შეცდომის კოდს თუ სრულ უპასუხობას. შემდეგ შევამოწმებდი DNS-ს, შემდეგ სერვერის ან load balancer-ის ხელმისაწვდომობას და პორტებს. სერვერზე ვნახავდი, მუშაობს თუ არა ვებ-სერვისი, რას წერს ლოგებში და ხომ არ არის დისკი ან მეხსიერება სავსე. ბოლო ცვლილებებსაც გადავხედავდი, რადგან ხშირად პრობლემა ახალი დეპლოის ან კონფიგურაციის შემდეგ ჩნდება.

რას გააკეთებთ, თუ აღმოაჩენთ, რომ S3 bucket-ი, სადაც კლიენტების დოკუმენტებია, საჯაროდ ხელმისაწვდომია?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ უსაფრთხოების ინციდენტზე სწორ და დროულ რეაგირებას.

ნიმუში პასუხი

პირველ რიგში მაშინვე დავბლოკავდი საჯარო წვდომას, მაგალითად Block Public Access-ის ჩართვით, თუ ეს ჩემს უფლებებშია. დაუყოვნებლივ ვაცნობებდი ხელმძღვანელს და უსაფრთხოების გუნდს, რადგან შეიძლება პერსონალური მონაცემების გაჟონვასთან გვქონდეს საქმე. შემდეგ შევინახავდი ლოგებს, რომ გაირკვეს, ვინ და როდის შევიდა. შემდგომში შევთავაზებდი ავტომატურ შემოწმებას, რომელიც ასეთ კონფიგურაციას მომავალში თავიდანვე აღმოაჩენს.

მოგვიყევით ამოცანაზე, რომელიც ხელით სრულდებოდა და თქვენ ავტომატიზაცია გაუკეთეთ.

რას ამოწმებენ: უნდათ ნახონ, ეძებთ თუ არა თავად გაუმჯობესების შესაძლებლობებს.

ნიმუში პასუხი

წინა სამსახურში ახალი თანამშრომლისთვის ანგარიშებისა და წვდომების შექმნას დაახლოებით ერთი საათი სჭირდებოდა და ხშირად რაღაც გამოგვრჩებოდა. დავწერე PowerShell სკრიპტი, რომელიც HR-ის ცხრილიდან კითხულობდა მონაცემებს და ქმნიდა ანგარიშს, ჯგუფებს და საფოსტო ყუთს. ჯერ ტესტურ გარემოში გამოვცადე, შემდეგ კოლეგებს ინსტრუქცია დავუწერე. პროცესი ხუთ წუთამდე შემცირდა და შეცდომებიც თითქმის აღარ ყოფილა.

ქლაუდ სისტემური ინჟინერი: კითხვები

როგორ მართავთ ინფრასტრუქტურას კოდით და როგორ აარიდებთ თავს Terraform-ის მდგომარეობის (state) პრობლემებს გუნდში?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ IaC-ის პრაქტიკულ გამოცდილებას და გუნდურ სამუშაო პროცესს.

ნიმუში პასუხი

State-ს ვინახავ დისტანციურად, მაგალითად S3-ში ვერსიებით და ბლოკირებით, რომ ორმა ადამიანმა ერთდროულად ვერ შეცვალოს. კოდს ვყოფ მოდულებად და გარემოებად — dev, staging და prod — რომ ერთი შეცდომა ყველგან არ გავრცელდეს. ყველა ცვლილება pull request-ით გადის, CI-ში ავტომატურად ეშვება plan და კოლეგა მის შედეგს ამოწმებს. კონსოლიდან ხელით ცვლილებებს ვკრძალავ და დრიფტს რეგულარულად ვამოწმებ.

ღრუბლოვანი ხარჯი ბოლო სამ თვეში 40%-ით გაიზარდა. როგორ იპოვით მიზეზს და შეამცირებთ ხარჯს?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ხარჯების ოპტიმიზაციის (FinOps) პრაქტიკულ ცოდნას.

ნიმუში პასუხი

ჯერ Cost Explorer-ში ან მსგავს ინსტრუმენტში დავყოფდი ხარჯს სერვისების, გარემოებისა და ტეგების მიხედვით, რომ გამოჩნდეს, საიდან მოდის ზრდა. ხშირი მიზეზებია დავიწყებული ტესტური სერვერები, მიუბმელი დისკები, ზედმეტად დიდი ინსტანსები და მონაცემების გადაცემა რეგიონებს შორის. ამის შემდეგ შევცვლიდი ინსტანსების ზომას რეალური დატვირთვის მიხედვით, ტესტურ გარემოს ღამით გავთიშავდი, ხოლო სტაბილური დატვირთვისთვის Reserved Instances-ს ან Savings Plans-ს შევიძენდი. ბიუჯეტის გაფრთხილებებსაც დავაყენებდი.

როგორ ააწყობთ მონიტორინგსა და გაფრთხილებებს ისე, რომ გუნდი ზედმეტი შეტყობინებებით არ გადაიღალოს?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ოპერაციულ სიმწიფეს და იმას, ესმით თუ არა, რა არის ნამდვილად მნიშვნელოვანი.

ნიმუში პასუხი

გაფრთხილებებს ვაფუძნებ იმაზე, რასაც მომხმარებელი გრძნობს: შეცდომების წილზე, პასუხის დროსა და ხელმისაწვდომობაზე, და არა ყოველ CPU-ს მატებაზე. ღამით გუნდს ვაღვიძებ მხოლოდ კრიტიკულ შემთხვევაში, დანარჩენი კი სამუშაო საათებში განსახილველ არხში მიდის. თითოეულ გაფრთხილებას აქვს მოკლე ინსტრუქცია (runbook), რა უნდა გაკეთდეს. თვეში ერთხელ ვამოწმებთ, რომელი გაფრთხილება ამოქმედდა უსაფუძვლოდ, და ან ვასწორებთ, ან ვშლით.

სენიორ ქლაუდ გადაწყვეტილებების არქიტექტორი: კითხვები

დააპროექტეთ ონლაინ მაღაზიის ინფრასტრუქტურა, რომელიც შავ პარასკევს დატვირთვის ათჯერ ზრდას გაუძლებს.

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ სისტემის დიზაინს: მასშტაბირებას, მდგრადობას და ხარჯის გათვალისწინებას.

ნიმუში პასუხი

სტატიკურ კონტენტსა და სურათებს CDN-ით მივაწვდიდი, აპლიკაციას კი კონტეინერებში გავუშვებდი რამდენიმე ხელმისაწვდომობის ზონაში ავტომასშტაბირებით. მონაცემთა ბაზას ექნებოდა წაკითხვის რეპლიკები და ქეში, მაგალითად Redis, კატალოგისა და სესიებისთვის. შეკვეთებს რიგში ჩავწერდი, რომ გადახდა და საწყობის განახლება ასინქრონულად დამუშავდეს და პიკზე სისტემა არ ჩავარდეს. წინასწარ ჩავატარებდი დატვირთვის ტესტს და გადამწყვეტ დღეებში მინიმალურ რესურსს წინასწარ გავზრდიდი.

კომპანიას უნდა, ძველი ლოკალური სისტემები ღრუბელში გადაიტანოს. როგორ დაგეგმავთ მიგრაციას?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ დიდი ცვლილების რისკების მართვასა და ეტაპობრივ დაგეგმვას.

ნიმუში პასუხი

ჯერ შევადგენდი ყველა სისტემის ჩამონათვალს მათი დამოკიდებულებებით, კრიტიკულობითა და მონაცემების მოცულობით. თითოეულისთვის ავირჩევდი მიდგომას: უცვლელად გადატანა, მცირე ცვლილებებით გადატანა, ხელახლა აშენება ან სულაც გათიშვა. დავიწყებდი დაბალი რისკის სისტემით, რომ გუნდმა ისწავლოს, კრიტიკულ სისტემებს კი გადავიტანდით მკაფიო დაბრუნების გეგმით და პარალელური მუშაობის პერიოდით. ხარჯს წინასწარ შევადარებდი, რომ ბიზნესს რეალისტური მოლოდინი ჰქონდეს.

დეველოპერების გუნდი თქვენს არქიტექტურულ რეკომენდაციას არ ეთანხმება. როგორ მოიქცევით?

რას ამოწმებენ: არქიტექტორი გავლენით მუშაობს და არა ბრძანებით, ამიტომ ამოწმებენ დარწმუნებისა და მოსმენის უნარს.

ნიმუში პასუხი

ჯერ ყურადღებით მოვუსმენდი მათ არგუმენტებს, რადგან გუნდი სისტემას ყოველდღიურად იყენებს და შეიძლება ისეთ რამეს ხედავდეს, რაც მე გამომრჩა. შემდეგ ერთად ჩამოვწერდით ორივე ვარიანტის დადებით და უარყოფით მხარეებს ერთნაირი კრიტერიუმებით: ხარჯი, სირთულე, უსაფრთხოება და მხარდაჭერა. თუ შესაძლებელია, მოკლე პროტოტიპით შევამოწმებდით სადავო საკითხს. გადაწყვეტილებას არქიტექტურული გადაწყვეტილების ჩანაწერში (ADR) დავაფიქსირებდით, რომ მოგვიანებით მიზეზი ყველასთვის გასაგები იყოს.

მთავარი არქიტექტორი / ინფრასტრუქტურის ვიცე-პრეზიდენტი: კითხვები

როგორ ააწყობთ კატასტროფის შემდეგ აღდგენის (disaster recovery) სტრატეგიას ბანკისთვის ან დიდი კომპანიისთვის?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ბიზნესის უწყვეტობის გააზრებას და რისკის ხარჯთან დაბალანსებას.

ნიმუში პასუხი

ბიზნესთან ერთად თითოეული სისტემისთვის განვსაზღვრავდი RTO-სა და RPO-ს: რამდენ ხანს შეიძლება იყოს გათიშული და რამდენი მონაცემის დაკარგვა არის დასაშვები. ამის მიხედვით სისტემებს დავყოფდი დონეებად: კრიტიკულებს, მაგალითად გადახდებს, მეორე რეგიონში ექნება მუდმივად მზა ასლი, ნაკლებად კრიტიკულებს კი საკმარისი იქნება სარეზერვო ასლიდან აღდგენა. ყველაზე მნიშვნელოვანია რეგულარული ტესტირება: წელიწადში ერთხელ მაინც რეალურად გადავრთავდით სისტემებს და შედეგებს ხელმძღვანელობას წარვუდგენდით.

როგორ შეარჩევთ ღრუბლოვან პროვაიდერს ან მრავალღრუბლოვან სტრატეგიას გრძელვადიან პერსპექტივაში?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ სტრატეგიულ აზროვნებას: ხარჯს, რისკს, რეგულაციებსა და გუნდის შესაძლებლობებს.

ნიმუში პასუხი

მრავალღრუბლოვან სტრატეგიას თავისთავად მიზნად არ ვთვლი, რადგან ის სირთულესა და ხარჯს ზრდის. პროვაიდერს ვირჩევ რამდენიმე კრიტერიუმით: საჭირო სერვისები, რეგიონის სიახლოვე და შეფერხება, მონაცემების შენახვის მოთხოვნები, ფასი და ბაზარზე ამ პლატფორმის მცოდნე სპეციალისტების ხელმისაწვდომობა. პროვაიდერზე დამოკიდებულების შესამცირებლად ვიყენებ კონტეინერებსა და ღია სტანდარტებს იქ, სადაც ეს მართლა საჭიროა. ხელშეკრულებებს კი ფასდაკლებების გათვალისწინებით რამდენიმე წლით ვგეგმავ.

როგორ წარუდგენთ დირექტორთა საბჭოს ინფრასტრუქტურის წლიურ ბიუჯეტს და დაიცავთ მას?

რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ტექნიკური ხარჯების ბიზნესის ენაზე ახსნისა და ხელმძღვანელობასთან კომუნიკაციის უნარს.

ნიმუში პასუხი

ბიუჯეტს წარვადგენდი არა სერვერებისა და ლიცენზიების სიით, არამედ ბიზნესის მიზნებთან კავშირში: რას უზრუნველყოფს თითოეული ხარჯი — ზრდას, უსაფრთხოებას თუ რეგულაციურ მოთხოვნებს. ვაჩვენებდი ერთ ტრანზაქციაზე ან მომხმარებელზე მოსულ ხარჯს და მის დინამიკას, რომ ჩანდეს ეფექტიანობა. ასევე წარვადგენდი რისკებს, რომლებიც წარმოიქმნება, თუ რომელიმე ინვესტიცია შემცირდება. წინა წლის დაზოგვის მაგალითები ნდობას ზრდის.

სხვა პროფესიების კითხვები

მზად ხართ გასაუბრებისთვის?

მოძებნეთ შესაფერისი ვაკანსია და გაგზავნეთ CV რამდენიმე წუთში.