ენერგეტიკის ინჟინერი: გასაუბრების კითხვები და პასუხები
ენერგეტიკის ინჟინრის გასაუბრება საქართველოში ჩვეულებრივ მთავარ ენერგეტიკოსთან ან ტექნიკურ დირექტორთან ტარდება, ხშირად ორ ეტაპად: ჯერ საუბარი გამოცდილებაზე, შემდეგ ტექნიკური კითხვები ან წერითი დავალება. გთხოვენ ერთხაზოვანი სქემის წაკითხვას, გკითხავენ ქვესადგურების, რელეური დაცვისა და ელექტროუსაფრთხოების შესახებ. ქსელურ კომპანიებსა და სადგურებში ხშირად აინტერესებთ, რამდენად მზად ხართ ცვლაში ან ავარიულ გამოძახებაზე მუშაობისთვის.
როგორ მოვემზადოთ
- გაიმეორეთ ერთხაზოვანი სქემების კითხვა და ქვესადგურის მოწყობილობების დანიშნულება: ამომრთველი, გამთიშველი, დამამიწებელი დანა, დენისა და ძაბვის ტრანსფორმატორები.
- მოამზადეთ ერთი რეალური მაგალითი დაზიანების ან გათიშვის შესახებ, რომლის მიზეზიც თავად იპოვეთ: რა ნახეთ, რა გაზომეთ და რა შეიცვალა ამის შემდეგ.
- თან იქონიეთ დიპლომი, ელექტროუსაფრთხოების სწავლების და სხვა სერტიფიკატების ასლები, რადგან ტექნიკურ თანამდებობებზე მათ ხშირად ითხოვენ.
- ტექნიკურ კითხვაზე პასუხისას ხმამაღლა ახსენით თქვენი მსჯელობის რიგი: დამსაქმებლისთვის მიდგომა ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც საბოლოო ციფრი.
- გაიცანით კომპანიის ობიექტები წინასწარ: რა ძაბვის ქსელი ან რა ტიპის სადგური აქვთ, რომ მაგალითები მათ სამუშაოს მოარგოთ.
დამწყები ინჟინერი: კითხვები
ქვესადგურში გამავალი ხაზის უჯრედი რემონტისთვის უნდა გამოიყვანოთ. რა თანმიმდევრობით ოპერირებთ ამომრთველსა და გამთიშველებს და რატომ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, ესმით თუ არა, რომ გამთიშველი დატვირთვის ქვეშ არ ითიშება, და იცავთ თუ არა გადართვის პროგრამას.
ნიმუში პასუხი
ვმოქმედებ დამტკიცებული გადართვის ბლანკით და მეორე პირის კონტროლით. ჯერ ვთიშავ ამომრთველს, რადგან მხოლოდ მას შეუძლია დატვირთვის დენის გაწყვეტა, და ადგილზე ვამოწმებ, რომ მართლა გამორთულია. შემდეგ ვთიშავ ხაზის მხარის გამთიშველს, მერე სალტის მხარისას. ვამოწმებ ძაბვის არარსებობას და ვრთავ დამამიწებელ დანებს, ვკიდებ გამაფრთხილებელ ფირნიშებს. ჩართვა საპირისპირო რიგით ხდება.
დათვალიერებისას შენიშნეთ, რომ ძალოვანი ტრანსფორმატორის ზედა ზეთის ტემპერატურა ჩვეულებრივზე მაღალია. რას გააკეთებთ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ დაკვირვებას, მიზეზების ლოგიკურ ძიებას და იმას, დროულად აცნობებთ თუ არა უფროსს.
ნიმუში პასუხი
ჯერ შევადარებდი ტემპერატურას ტრანსფორმატორის დატვირთვას და გარემოს ტემპერატურას, რადგან ცხელ დღეს პიკზე ზრდა შეიძლება ნორმალური იყოს. შევამოწმებდი, მუშაობს თუ არა ყველა ვენტილატორი და ტუმბო, ხომ არ არის რადიატორები დაბინძურებული, ზეთის დონეს და თერმომეტრის ჩვენებას. თუ მიზეზი არ ჩანს, ან ტემპერატურა ზღვარს უახლოვდება, მაშინვე ვაცნობებდი ცვლის უფროსს და შევთავაზებდი ზეთის აირქრომატოგრაფიულ ანალიზს.
ამ თვეში ქვესადგურზე შემოსული ენერგია და ფიდერების ჯამი ერთმანეთს 6%-ით სცდება, ჩვეულებრივ კი სხვაობა 2%-ია. როგორ გამოიკვლევთ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, მუშაობთ თუ არა მონაცემებთან სისტემურად და განასხვავებთ თუ არა გაზომვის შეცდომას რეალური დანაკარგისგან.
ნიმუში პასუხი
ჯერ მრიცხველების მონაცემებს გადავამოწმებდი: ხომ არ გამოტოვა რომელიმემ ჩანაწერი, სწორია თუ არა დენის ტრანსფორმატორის კოეფიციენტი სისტემაში, და ხომ არ შეიცვალა მრიცხველი ან სქემა ამ თვეში. შემდეგ ბალანსს დღეების მიხედვით დავყოფდი, რომ მენახა, როდის დაიწყო სხვაობა და რომელ ფიდერზეა. თუ გაზომვა სწორია, ფიდერის ბალანსს ცალკე გავაკეთებდი და შედეგს უფროს ინჟინერს წარვუდგენდი.
ენერგეტიკის ინჟინერი: კითხვები
10 კვ ფიდერზე დაზიანებისას გაითიშა არა ფიდერის, არამედ შემყვანის ამომრთველი. როგორ დაადგენთ მიზეზს?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ რელეური დაცვის სელექტიურობის ცოდნას და ავარიის ანალიზის უნარს.
ნიმუში პასუხი
ჯერ ორივე რელედან ვიღებ მოვლენების ჟურნალს და ოსცილოგრამებს: ამუშავდა თუ არა ფიდერის დაცვა და გასცა თუ არა გათიშვის ბრძანება. თუ ბრძანება გაიცა, მაგრამ ამომრთველი არ გაითიშა, ვამოწმებ გათიშვის წრედს და ამძრავს. თუ დაცვამ საერთოდ არ იმუშავა, ვადარებ პარამეტრებს დამტკიცებულ რუკას და ვამოწმებ დროით საფეხურს შემყვანთან, ასევე დენის ტრანსფორმატორის გაჯერებას. მიზეზის გამოსწორების შემდეგ დაცვას ვცდი.
სამრეწველო მომხმარებელს სიმძლავრის კოეფიციენტი 0,78 აქვს და რეაქტიული ენერგიისთვის დამატებით იხდის. რას შესთავაზებთ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ რეაქტიული სიმძლავრის კომპენსაციის პრაქტიკულ ცოდნას და ჰარმონიკების რისკის გათვალისწინებას.
ნიმუში პასუხი
ჯერ ქსელის ანალიზატორით რამდენიმე დღე ვზომავ დატვირთვის გრაფიკს, რეაქტიულ სიმძლავრეს და ჰარმონიკებს. ამის მიხედვით ვითვლი საჭირო კომპენსაციას და ვთავაზობ ავტომატურ, საფეხურებიან კონდენსატორულ დანადგარს, რომ დაბალ დატვირთვაზე ზედმეტი კომპენსაცია არ მოხდეს. თუ ბევრი სიხშირის გარდამქმნელია და ჰარმონიკები მაღალია, საჭიროა ჰარმონიკებისგან დამცავი რეაქტორებით აღჭურვილი დანადგარი, რომ რეზონანსი არ წარმოიქმნას. ბოლოს ვითვლი დანაზოგს და ანაზღაურების ვადას.
ქარხანას ელექტროენერგიის ხარჯის შემცირება სურს და ენერგოაუდიტისთვის ერთი კვირა გაქვთ. როგორ დაგეგმავთ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა შეზღუდულ დროში ყველაზე დიდი დანაზოგის ადგილების პოვნა.
ნიმუში პასუხი
პირველივე დღეს ვითხოვ ბოლო თორმეტი თვის ანგარიშებს და ვაყენებ მრიცხველებს მთავარ ფიდერებზე, რომ დატვირთვის გრაფიკი მქონდეს, მათ შორის ღამით და შაბათ-კვირას. შემდეგ ვადგენ უდიდეს მომხმარებლებს: ჩვეულებრივ ესაა შეკუმშული ჰაერი, ტუმბოები, ვენტილაცია და განათება. ვეძებ ჰაერის გაჟონვას, უქმად მომუშავე მოწყობილობას და ძრავებს, რომლებსაც სიხშირის გარდამქმნელი სჭირდება. ბოლოს ვაძლევ ღონისძიებების სიას დანაზოგით და ანაზღაურების ვადით.
წამყვანი ინჟინერი: კითხვები
გრძელი სოფლის 10 კვ ხაზის ბოლოში მომხმარებლები ზამთრის პიკზე დაბალ ძაბვას უჩივიან. რა გადაწყვეტებს განიხილავთ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა ქსელის რეჟიმის ანალიზი და რამდენიმე ვარიანტის ტექნიკურ-ეკონომიკური შედარება.
ნიმუში პასუხი
ჯერ ვზომავ ძაბვას ხაზის რამდენიმე წერტილში პიკის საათებში და ვაკეთებ რეჟიმის გაანგარიშებას, რომ ვნახო, სად არის ყველაზე დიდი ვარდნა. ყველაზე იაფი ნაბიჯი შეიძლება იყოს ტრანსფორმატორების ანზამების გადართვა, თუმცა ეს მსუბუქ დატვირთვაზე ძაბვას ზედმეტად ზრდის. სხვა ვარიანტებია ხაზზე ძაბვის რეგულატორი, სადენის კვეთის გაზრდა უბნებზე, ფიდერის გაყოფა ან ახალი კვების წერტილი. ყველა ვარიანტს ვადარებ ღირებულებით და ზრდის პროგნოზით.
ახალ სამრეწველო მომხმარებელს 8 მგვტ სჭირდება. როგორ გადაწყვეტთ, შეუძლია თუ არა არსებულ ქვესადგურს მისი მიერთება?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ საიმედოობის პრინციპების (N-1) და მოკლე ჩართვის დენების გათვალისწინებას.
ნიმუში პასუხი
ვიღებ ქვესადგურის რეალურ პიკურ დატვირთვას ბოლო წლებიდან და ვამატებ ახალ დატვირთვას მისი გრაფიკისა და ძრავების გაშვების დენების გათვალისწინებით. ვამოწმებ, ერთი ტრანსფორმატორის გამორთვისას მეორე შეძლებს თუ არა მთელი დატვირთვის დაშვებულ გადატვირთვაზე ტარებას. ასევე ვითვლი, რამდენად შეიცვლება მოკლე ჩართვის დენი და ძაბვის რყევები, და ეყოფა თუ არა ამომრთველებს გამორთვის უნარი. თუ არა, ვთავაზობ გაძლიერების ვარიანტებს.
როგორ ორგანიზებას გაუწევთ ახალი 110 კვ უჯრედის გაშვება-გამართვას?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, იცით თუ არა გამოცდების სრული რიგი და შეგიძლიათ თუ არა უსაფრთხო ჩართვის ხელმძღვანელობა.
ნიმუში პასუხი
წინასწარ ვადგენ გამოცდების პროგრამას და ვინ რას აკეთებს. ვამოწმებ მონტაჟს პროექტთან, ვზომავ იზოლაციის წინაღობას და გარდამავალ წინაღობებს, ვცდი ამომრთველის მახასიათებლებს. რელეებს ვამოწმებ მეორადი დენის მიწოდებით, ხოლო დენის ტრანსფორმატორების პოლარობას პირველადი დენით. ვამოწმებთ ყველა სიგნალს SCADA-მდე წერტილ-წერტილ და გათიშვის ბრძანებებს. ჩართვას ვაკეთებთ დამტკიცებული პროგრამით, შემდეგ კი დატვირთვის ქვეშ ვამოწმებთ დიფერენციალური დაცვის დენებს.
მთავარი ენერგეტიკოსი: კითხვები
ქსელის მოწყობილობის დიდი ნაწილი მოძველებულია, ბიუჯეტი კი მხოლოდ ნაწილის შეცვლას ყოფნის. როგორ დაალაგებთ პრიორიტეტებს?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ რისკზე დაფუძნებული საინვესტიციო დაგეგმვის უნარს და ხელმძღვანელობისთვის დასაბუთებას.
ნიმუში პასუხი
თითოეულ აქტივს ვაფასებ ორი ნიშნით: მდგომარეობით, რასაც დიაგნოსტიკა, ასაკი და დაზიანებების ისტორია აჩვენებს, და კრიტიკულობით, ანუ რამდენი მომხმარებელი ან რა წარმოება დგება მისი მწყობრიდან გამოსვლისას. ყველაზე ცუდ მდგომარეობაში მყოფი და ყველაზე კრიტიკული აქტივები პირველ რიგშია. დანარჩენზე ზოგჯერ რემონტი ან მონიტორინგის გაძლიერება საკმარისია. ხელმძღვანელობას ვაჩვენებ, რა რისკი რჩება თითოეული ბიუჯეტის ვარიანტისას.
ქარიშხლის დროს მთელმა საწარმომ კვება დაკარგა. როგორ ხელმძღვანელობთ აღდგენას და რას აკეთებთ შემდეგ?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ ავარიულ სიტუაციაში მართვას, პრიორიტეტებს და სისტემური დასკვნების გაკეთების უნარს.
ნიმუში პასუხი
პირველ რიგში ვრწმუნდები, რომ ადამიანები უსაფრთხოდ არიან და სარეზერვო გენერატორები კრიტიკულ დატვირთვებს კვებავს: უსაფრთხოების სისტემებს, ტუმბოებს, სერვერებს. ვარკვევ, დაზიანება ჩვენთანაა თუ გარე ქსელში, და გუნდს ვყოფ უბნებად. კვებას ეტაპობრივად ვაღდგენთ, რომ ერთდროული ჩართვის დენმა ხელახლა არ გათიშოს. შემდეგ ვაანალიზებთ, რამ არ იმუშავა, და ვანახლებთ აღდგენის გეგმას, სარეზერვო კვებასა და სავარჯიშოების განრიგს.
ხელმძღვანელობა გეკითხებათ, ღირს თუ არა SCADA-სა და ჭკვიანი აღრიცხვის სისტემაში ინვესტიცია. როგორ მოამზადებთ რეკომენდაციას?
რას ამოწმებენ: ამოწმებენ, შეგიძლიათ თუ არა ტექნიკური პროექტის ბიზნეს-ენაზე დასაბუთება და რისკების დანახვა.
ნიმუში პასუხი
ვიწყებ იმით, რა პრობლემას ვხსნით: გათიშვის აღმოჩენისა და აღდგენის დრო, დანაკარგები, ხელით აღრიცხვის ხარჯი. თითოეულისთვის ვითვლი დღევანდელ ღირებულებას და მოსალოდნელ გაუმჯობესებას. ინვესტიციაში ვრთავ არა მხოლოდ მოწყობილობას, არამედ კავშირს, კიბერუსაფრთხოებას, პერსონალის სწავლებას და მომსახურებას. ვთავაზობ საპილოტე პროექტს ერთ უბანზე, რომ შედეგი გაზომილი იყოს, სანამ მთელ ქსელზე გავავრცელებთ.
სხვა პროფესიების კითხვები
მზად ხართ გასაუბრებისთვის?
მოძებნეთ შესაფერისი ვაკანსია და გაგზავნეთ CV რამდენიმე წუთში.

