შრომითი უფლებები საქართველოში: ხელშეკრულება, გამოსაცდელი ვადა და შვებულება

ახალ სამსახურში გადასვლისას ყურადღება ხშირად ხელფასსა და მოვალეობებზეა, ხოლო ხელშეკრულება „ფორმალობად“ გვეჩვენება. სინამდვილეში სწორედ ხელშეკრულება და შრომის კოდექსი განსაზღვრავს შენს უფლებებს. ქვემოთ მოცემულია ძირითადი წესები, რომლებიც ყველა დასაქმებულმა უნდა იცოდეს.

სტატია საინფორმაციო ხასიათისაა და არ წარმოადგენს იურიდიულ კონსულტაციას. კონკრეტულ შემთხვევაში მიმართე იურისტს ან შრომის ინსპექციას.

1. შრომითი ხელშეკრულება

თუ შრომითი ურთიერთობა 1 თვეზე მეტხანს გრძელდება, ხელშეკრულება წერილობით უნდა გაფორმდეს. ხელშეკრულებაში, როგორც წესი, მითითებულია:

• სამუშაოს დაწყების თარიღი და ხანგრძლივობა;

• თანამდებობა და სამუშაოს აღწერა;

• სამუშაო ადგილი და სამუშაო დრო;

• ხელფასი და მისი გადახდის წესი;

• შვებულების ხანგრძლივობა.

ხელმოწერამდე ყურადღებით წაიკითხე და ყველა გაუგებარი პუნქტი დააზუსტე. ხელშეკრულების ასლი შენთანაც უნდა ინახებოდეს.

2. გამოსაცდელი ვადა

• გამოსაცდელი ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 6 თვეს;

• ის წერილობით უნდა შეთანხმდეს;

• გამოსაცდელი პერიოდი ანაზღაურებადია — „უფასო გამოცდა“ კანონით დაშვებული არ არის.

თუ შეთავაზებაში ერთი თვის „უხელფასო სტაჟირებაზე“ საუბრობენ ჩვეულებრივი სამუშაოს შესასრულებლად, ეს სერიოზული ნიშანია, რომ კიდევ ერთხელ დაფიქრდე.

3. სამუშაო დრო და ზეგანაკვეთური სამუშაო

სტანდარტული სამუშაო დრო კვირაში 40 საათს არ აღემატება (გარკვეულ სფეროებში, სადაც სამუშაო სპეციფიკური რეჟიმით მიმდინარეობს, სხვა ზღვარი მოქმედებს). ამაზე მეტი სამუშაო ზეგანაკვეთურად ითვლება და გაზრდილი ანაზღაურებით უნდა აუნაზღაურდეს — მისი ოდენობა მხარეებს შორის თანხმდება.

4. შვებულება

• ანაზღაურებადი შვებულება — წელიწადში არანაკლებ 24 სამუშაო დღე;

• ანაზღაურების გარეშე შვებულება — წელიწადში არანაკლებ 15 კალენდარული დღე;

• დამატებით, კანონით გათვალისწინებულია დეკრეტული და ბავშვის მოვლის შვებულება.

5. რა უნდა გააკეთო, თუ უფლებები ირღვევა

• შეინახე ხელშეკრულება, მიმოწერა და ხელფასის ჩარიცხვების ისტორია;

• ჯერ წერილობით მიმართე დამსაქმებელს;

• საჭიროების შემთხვევაში მიმართე შრომის ინსპექციის სამსახურს ან იურისტს.

ისწავლე მეტი უფასოდ

Workio-ზე ხელმისაწვდომია უფასო კურსი „შრომითი უფლებები საქართველოში“ — მოკლე გაკვეთილებით ხელშეკრულებაზე, გამოსაცდელ ვადაზე, შვებულებასა და სამსახურიდან გათავისუფლებაზე, ქვიზებითა და სერტიფიკატით. დაიწყე აქ.